Protokół osiemdziesiątego trzeciego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 31 maja 1831 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 327–331. Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

31 V 1831

[s. 327] Działo się na posiedzeniu dnia 31 maja 1831 r.

Obecni: senator prezydujący Sobolewski1, członkowie i senatorowie Grodzicki2 i Bartel3, prezes Appelacyi Nikorowicz4, X Łańcucki5 archiprezbiter kościoła Najświętszej Maryi Panny, Rektor Uniwersytetu Estreicher6, zastępcy konserwatorów profesorowie Markiewicz7 i Brodowicz8, Kostecki9 profesor wysłużony, Like10 sędzia delegowany z grona obywatelskiego.

[s. 328] Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia o udzielenie JX. Malisz11 zastępcy nauczyciela języka niemieckiego w Liceum św. Anny nominacji na aktualnego nauczyciela. L. 40. Uchwalono. Rada zważywszy, iż JX Malisz lat kilka pełni już zastępczo obowiązki nauczyciela języka niemieckiego w Liceum św. Anny z pożytkiem młodzieży, tegoż aktualnym nauczycielem z pensją do tej posady etatem przywiązaną nominuje i wzywa Senat Rządzący o wydanie nowo mianowanemu stosowanego patentu.

Przedmiot. Jan Bizański12 nauczyciel bezpłatny w Akademii Sztuk Pięknych przy Uniwersytecie tutejszym prosi o zanominowanie go profesorem nadzwyczajnym w tejże Akademii za wynagrodzeniem z funduszu oszczędności. No 49. Uchwalono. Prośbę P. Bizańskiego przesłać Rektorowi Uniwersytetu z wezwaniem udzielenia Radzie dokładnego i na mocnym przekonaniu się opartego objaśnienia, na jakim stopniu wydoskonalenia się znajduje się P. Bizański, od jak dawnego czasu naucza objektów przez siebie w prośbie powołanych, w Akademii Sztuk Pięknych, z jakim pożytkiem i w jaki sposób udowodnionym. Czyli zasługuje na udzielenie tytułu profesora nadzwyczajnego, a na wypadek sprzyjający, o ile zadanie jego względem wyznaczenia mu wsparcia z funduszu oszczędności lub minerwaliów mogło by mieć miejsce.

Przedmiot. P. Stattler13 uprasza aby mu kwota 1177 złp 23 gr. wyłożona na sprowadzenie antyków z Rzymu zwróconą została, tudzież składa rachunek ze składek zebranych dla Akademii Sztuk Pięknych. [s. 329] Uchwalono. Zażądać od

Rektora Uniwersytetu objaśnienia, czyli antyki w przedstawieniu P. Stattlera wyłuszczone a do Krakowa na ręce P. Kirchmayer nadeszłe już odebranymi zostały. Czyli należytość reklamowana przez P. Stattlerb jest mu wypłaconą i z jakiego funduszu. Czyli pozostałe w ręku jego ze składki 351 złp 2 gr. zwrócone zostały Kasie Uniwersytetu, lub też jeszcze w rękach P. Stattlerac znajdują się.

Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia prośbę wniesioną do siebie przez JX. Karpińskiego dotychczasowego zastępcę Prorektora Liceum św. Barbary z wnioskiem, aby JX. Karpiński aktualnym tegoż Liceum był zamianowanym. Uchwalono. Zważywszy, że JX. Karpiński przez 12 lat obowiązki nauczycielskie w Liceum św. Barbary sprawował, zważywszy nadto, że już lat cztery pełni urząd zastępcy Prorektora w tymże Liceum, tegoż aktualnym Prorektorem z pensją do tej posady etatem przywiązaną mianuje w Liceum św. Barbary, a zarazem wzywa Senat, aby nowo mianowanemu stosowny patent wydać zechciał.

Przedmiot. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia podanie Prorektora Liceum św. Barbary względem wydania asygnacji na wynagrodzenie P. Kilińskiego, który P. Kulawskiego14 w czasie jego słabości przez 28 dni zastępował. Uchwalono. Rada zważywszy, że wedle przepisów Statutu Akademickiego profesor w czasie swej choroby zastępowany nic ze swej pensji tracić nie ma, uchwala aby uczynić wezwanie do Senatu Rządzącego, iżby JX. Kilińskiemu kwotę 155 złp 17 gr. jako 2/3 częściom pensji przez P. Kilińskiegod pobieranej odpowiadającą i za czas 28 dniowy przypadającą z Kasy Akademickiej wypłacić polecił.

[s. 330] Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia prośbę P. Weisse15 profesora astronomii i dyrektora Obserwatorium wniesioną o udzielenie mu upoważnienia do udania się do Wiednia w celu asystowania w imieniu tutejszego Uniwersytetu posiedzeniom Zgromadzenia ludzi uczonych, które na ten rok w Wiedniu zbiera się, na które to Zgromadzenie został przez P. Littrow sekretarza tegoż Zgromadzenia zaproszonym, a zarazem prosi o udzielenie mu funduszu na pokrycie kosztów tego wysłannictwa. Uchwalono. Rada zważywszy, że P. Weisse został na posiedzenia tegoż Zgromadzenia zaproszonym, zezwala na to, aby do Wiednia udał się, i postanowiła przedstawić Senatowi Rządzącemu, iżby na pokrycie kosztów podróży P. Weisse kwotę 600 złp z funduszu oszczędności akademickich wypłacić polecił. Wprzód jednak uznała za stosowne wezwać Rektora Uniwersytetu, iżby się za pośrednictwem Wydziału Matematyczno-Fizycznego zainformować, czyli P. Weisse wypracował rozprawę uczoną w przedmiocie sobie właściwym, dla odczytania onejże

a W oryginale: Sztatler.

b W oryginale: Sztatler.

c W oryginale: Sztattlera.

d Powinno być: Kulawskiego.

na posiedzeniu wspomnianego Zgromadzenia, a następnie aby Radę o tym zawiadomił.

Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia prośbę P. Brodowskiego16 profesora malarstwa i rysunków o sprowadzenie talki z Paryża dla Akademii Sztuk Pięknych tudzież assygnowanie 400 złp na inne Szkoły Sztuk Pięknych potrzeby. Uchwalono. Zażądać od Rektora Uniwersytetu dokładnego objaśnienia w okolicznościach następujących, jako to: 1. Jaki fundusz przeznaczony jest budgetem na każdą Katedrę w Akademii Sztuk Pięknych. [s. 331] 2. Jaki trwał system w rozdzielaniu tego funduszu pomiędzy profesorów. 3. Czyli fundusz ten jest wyczerpanym lub też zostaje w Kasie Akademickiej i w jakiej ilości, tak z lat przeszłych jak w roku bieżącym.

Przedmiot. P. Estreicher17 profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego Katedry Zoologii i Botaniki uprasza, aby mu kwota 400 złp na Zakład Gabinetu Zoologicznego przeznaczona na rok 1830/1831 przypadająca wypłaconą była, której wypłata wstrzymaną została z powodu, iż Kuratoria Generalna z niej potrąciła pensję przez posługacza tego Gabinetu i Katedry Botaniki pobieraną. Uchwalono. Przedstawić okoliczność tą Senatowi Rządzącemu z przychylną opinią, i żądać, by kwota 400 złp w zupełności P. Estreicher wypłaconą była, a pensja posługacza aby była zaspokajaną z funduszu tego samego, z jakiego uiszczaną jest pomocnikom Katedr Fizyki i Chemii.

Na czym posiedzenie ukończonym zostało.

[Podpisy] Kucieński – senator prezydujący, Darowski – sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Matematyczno-Fizyczny, Katedra Farmacji, Liceum św. Barbary, Liceum św. Anny, fundusz minerwaliów, Dozorca Gmachów Akademickich, kasa akademicka, lektorat języka francuskiego, pensja emerytalna, Bursa Jerozolimska]

1 Ludwik Sobolewski (1781–1858): urzędnik Wolnego Miasta Krakowa, od 1820 r. senator, kilkakrotny

senator prezydujący w Senacie Rządzącym, od 1827 r. stał na czele Dyrekcji Policji, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1837/38, Poczet sołtysów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta Krakowa (1228 – 2010), red. B. Kasprzyk, Kraków 2010, s. 763.

2 Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie,

członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

3 Jan Kanty Bartel (Bartl) (ok. 1780–1847): obywatel WMK, prawnik, aptekarz, kupiec, czł. Komisji

Włościańskiej, sędzia pokoju, w l. 1823–1832 senator WMK (od 1824 dożywotni), 1820/21, 1822/23, 1827 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów (jako senator delegowany; był zarazem marszałkiem sejmu), zam. w Krakowie przy ul. Grodzkiej pod L. 25, wyrok Sądu Apelacyjnego z 5 VII 1833, 29/200/1750 (WM 277), k. 429–432; „Gazeta Krakowska” 1820, nr 102; 1823, nr 4; 1825, nr 2; „Dyariusz Czynności Seymu

Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1822”, 29/200/46 (WMK II-26), k. 10; „Dyariusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey”.

4 Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na

Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych

członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

5 Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału

Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 780.

6 Alojzy Estreicher (1786–1852): profesor historii naturalnej UJ, od 1809 dyrektor Ogrodu Botanicznego,

dziekan Wydziału Lekarskiego, 1831–1833 Rektor UJ, senator WMK, J. Sondel, op. cit., s. 373–374.

7 Roman Markiewicz (1772–1841): profesor fizyki, w l. 1820–1823 dwukrotny dziekan Wydziału

Matematyczno-Fizycznego UJ, współtwórca „statutu karności” dla uczniów licealnych, od 1829 zastępca konserwatora UJ z ramienia Rosji, wykładał fizykę teoretyczną i eksperymentalną, w l. 1832–1838 prowadził kurs mechaniki dla rzemieślników, J. Sondel, op. cit., s. 819–820.

8 Józef Maciej Brodowicz (1790–1885) profesor medycyny UJ; absolwent medycyny na Uniwersytecie

Wiedeńskim, od 1823 profesor Kliniki Lekarskiej UJ, w 1833 dziekan Wydziału Lekarskiego, 1839/40, 1840/41, 1847/48 rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 176–177.

9 Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt

chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

10 Wojciech Like (zm. 1875): aptekarz, sędzia pokoju, dziedzic wsi Ujazd, w l. 1818/19, 1819/20, 1821/22,

1824/25, 1826/27 i 1833 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów, w 1833 był zastępcą senatora WMK, zam. w Krakowie pod L. 339, wyrok Trybunału z 7 VII 1817, 29/200/1963 (Tryb 160), k. 85–87; wyrok Sądu Apelacyjnego z 17 XI 1826, 29/200/1729 (WM 256), k. 1479–1482; wyrok Sądu Ostatniej Instancji z 26 IV 1827, 29/200/1663 (WM 190), k. 765–768; ogłoszenie Senatu Rządzącego z 16 VIII 1833 nr 5175 DGS, „Dziennik Praw WMK” z 1833 r.; „Gazeta Krakowska” 1818, nr 99; 1819, nr 99; 1821, nr 97; 1824, nr 98, 1826, nr 98; 1833, nr 219; Lista Reprezentantów na Zgromadzenie w miesiącu sierpniu 1833 roku, „Akta Seymu Wolnego Miasta Krakowa i Jego Okręgu z roku 1833-go”, 29/200/60 (WMK II-40), k. 57–58; „Dyaryusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1833”, 29/200/59 (WMK II-39), k. 5–6.

11 Ks. Jan Malisz: nauczyciel katecheta w Szkole Wydziałowej, zastępca nauczyciela języka niemieckiego,

Kalendarzyk polityczny... na rok 1834, s. 58.

12 W oryginale: Biżański. Jan Nepomucen Bizański (1804–1878): w l. 1822–1824 studiował w Szkole Sztuk

Pięknych, następnie w ASP w Wiedniu, od 1834 nauczyciel rysunku w Liceum św. Anny i Liceum św. Barbary, od 1838 profesor rysunku i malarstwa w Oddziale sztuk przy Instytucie Technicznym, Kalendarzyk polityczny 1844, s. 83; PSB, t. II, Kraków 1936 (Tadeusz Seweryn).

13 W oryginale: Sztattler. Wojciech Stattler (1800–1875): malarz, pedagog, od 1817 studiował nauki

matematyczno-fizyczne na UJ, malarstwa uczył się u Józefa Brodowskiego i Józefa Peszki w Szkole Sztuk Pięknych, w l. 1817–1823 studiował też w Rzymie i Wenecji, 1828 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, od 1831 profesor rysunków i malarstwa w SSP, PSB, t. XLII, Warszawa-Kraków 2003–2004, s. 584–588 (J. Polanowska).

14 Walenty Kulawski: w l. 1848–1851 zastępca profesora historii powszechnej UJ; od 1830 doktor filozofii,

profesor w Liceum św. Anny (Kolegium Nowodworskiego), autor prac poświęconych historii Śląska, J.

Sondel, op. cit., s. 735; Kalendarzyk polityczny Wolney i niepodległey Rzeczypospolitey Krakowskiey pod opieką Trzech Nayjaśniejszych i Najpotężnieyszych Monarchów zostaiącey na rok 1834, Kraków 1834, s. 36.

15 Maksymilian Weisse (1798–1863): profesor astronomii i dyrektor Obserwatorium Astronomicznego UJ;

doktorat z filozofii uzyskał w Wiedniu w 1821, doktorat z prawa w 1822, od 1823 asystent w wiedeńskim Obserwatorium Astronomicznym, od 1825 w krakowskim, doprowadził do zakupu wielu urządzeń astronomicznych, autor katalogu położenia gwiazd; za czasu jego dyrektury Obserwatorium zaczęło nadawać sygnał czasu, J. Sondel, op. cit., s. 1397–1398.

16 Józef Brodowski (1772–1853): malarz, przedstawiciel klasycyzmu, nauczyciel rysunku w Liceum św. Anny,

następnie profesor Szkoły Sztuk Pięknych, PSB, t. II, Kraków 1936, s. 446–447 (F. Kopera); Kalendarzyk polityczny... na rok 1819, s. 54.

17 Alojzy Estreicher (1786–1852): profesor historii naturalnej UJ, od 1809 dyrektor Ogrodu Botanicznego,

dziekan Wydziału Lekarskiego, 1831–1833 Rektor UJ, senator WMK, J. Sondel, op. cit., s. 373–374.